در حال بارگذاری...

  • مرمت

    مرمت و احیای خانه‌ی آقا غلامعلی

    معمار مسؤول: روح الله موحدی

    این خانه از بناهای ارزشمند اوایل دوره قاجار* است که به شمارهء ۳۷۰۶ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. این بنا در زمینی به مساحت تقریبی ۱۳۰۰ متر مربع در دو حیاط واقع بوده که پس از تفکیک حیاط دوم و ساخت بنای جدید، در حال حاضر مساحت عرصه‌ی آن به حدود ۱۰۰۰مترمربع میرسد، تزئینات و اسلوب خاص معماری ، این بنا را در میان خانه های کرمان به بنایی ممتاز مبدل ساخته است.

    این خانه توسط آقا غلامعلی، از ثروتمندان و خیرین مشهور کرمان در دوره‌ی فتحعلیشاه قاجار بنا نهاده شده است. ایشان -از آنجا که مورد رجوع نیازمندان و در راه ماندگان بسیار بوده- به “آقا غلامعلی قبله‌ی عالم”شهرت یافته و بانی مسجد آقا غلامعلی واقع در کنج جنوب شرقی میدان ارگ کرمان نیز هست. کتیبه‌ی این مسجد تاریخ ۱۲۲۹ ه.ق مصادف با اواسط سلطنت فتعلیشاه قاجار را نشان میدهد.
    پس از آقا غلامعلی، پسرش حاج اسد الله مشار التجار در این خانه ساکن شد و بخشهایی به بنا افزود، پس از حاج اسدالله مشار، داماد او آقا شیخ عباس موحدی، از مجتهدین و وعاظ به نام کرمان، منزل را از وراث خریداری نموده و بنا از آن زمان به خانه‌ی موحدی شهرت یافت. در همین دوره آقا سید حسین خوشرو به منزل کنونی- رو به روی خانه‌ی موحدی، که هدیه‌ی یکی از متمولین زرتشتی بود- نقل مکان نموده و مراسم روضه خوانی مشهور خود را در آنجا برگزار میکردند. همسایگی آقا سید حسین و آقا شیخ عباس و برگذاری مراسم مذهبی در هر دو خانه، علاوه بر قرار گیری در محله‌ی قبه سبز و مجاورت تکیه ها و مساجد این محلات، محله را به نوعی مرکز فرهنگی مذهبی برای مردم کرمان بدل نموده بود.
    این سیر با سکونت برادران موحدی در سالهای آتی در این منزل ادامه داشت. در حدود سالهای ۱۳۳۵ ه.ش ، حیاط دوم خانه -نوکرخانه و اصطبل- توسط پسر دوم خانواده از بنای اصلی تفکیک شده و خانه‌ی جدیدی در آن بنا نهاد شد. بنای اصلی نیز محل سکونت پسر اول خانواده بود، تا آنکه پس از زلزله‌ ی سال ۱۳۶۰ گلباف و وارد آمدن آسیبهایی به جبهه‌ی جنوبی بنا، خانه توسط خانواده‌ی موحدی فروخته شده و از آن پس متروک ماند.
    با کمال تأسف در سالهای پس از آن مالکین بنا با قصد تخریب و ساخت ساختمان جدید، به انحاء مختلف آسیبهای جدی به بنا وارد آوردند. آسیبهایی مانند برداشتن و فروختن آجر فرش و آجرهای شرفی بام، سوراخ کردن برخی سقفها، تخلیه‌ی نخاله‌ی ساختمانهای مجاور در بنا، خارج کردن تمام در ها و پنجره ها از بنا و … ، تا آنکه در سال ۱۳۹۴ بنا توسط مالک فعلی خریداری شده و مرمت بنا آغاز گردید.

    * برخی شواهد به دست آمده حین عملیات حفاظت ، احتمال قدیمیتر بودن بنا -حداقل تا دورهء صفویه- را مطرح نموده است.

    همکاران طراحی: روح الله موحدی- حسام الدین کاظمی

    مستند سازی و نظارت عملیات حفاظت: مجید حاجی زاده- صدرا مرادی